BÜYÜME VE İŞTAH BOZUKLUKLARI

Prof.Dr.Benal AVCI BÜYÜKGEBİZ

Emzirirken amaçlı kilo  vermek  yanlış mıdır?

...Kızım dokuz haftalık. Bir yaşına kadar emzirmek istiyorum. Bir aydan bu yana yağsız diyet yapıyorum ve her gün bir saat egzersize gidiyorum. Beslenmemin kızıma zararlı olacağını söylüyorlar...

...Emziren annelerin önemli bir kısmı doğumdan önce  aldıkları kiloları emzirme süresi içinde geri vermek  isterler.  Diğer taraftan da sütlerinin bol ve devamlı olması için daha çok beslenmeleri konusunda uyarılırlar. Bu çelişkili durum emziren annelerde belirgin bir endişe yaratır.

Oysa ki, emziren bir anne de, sağlıklı koşullarda beslenerek hem kendisi ve hem de  bebeği için risk yaratmadan kilo verebilir. Normal koşullarda,  emzirme için gereken enerji, annenin yediği besinlerden ve gebelikte biriktirilen yağ depolarından temin edilir. Emziren annenin bir günde bir litre süt üretebilmesi için, normal ihtiyacından ayrı olarak 800-1000 kalori daha gereklidir. Bunun yarısı yağ depolarından diğer yarısı ise annenin diyetinden gelmelidir. Anne böylece hem haftada  yaklaşık 200-300gr. kilo kaybeder, zayıflar hem de başarı ile emzirmeye devam eder.  Ürettiği sütün besin özellikleri de bebek için son derece sağlıklı ve yeterli olur. Bu nedenle emziren annelerin, normal diyetlerine ilaveten 400-500 kalori daha fazla almaları yeterlidir.

Yağsız diyet uygulaması, günlük enerji alımını kısıtlar. Ama eğer anne, kabul edilebilir miktarda kırmızı et, yumurta ve süt ürünleri tüketiyor ise, ihtiyacı olan yağın bir kısmını bu besinlerle alır. Ayrıca yağsız değil, az yağlı diyet ürünlerinin yenilmesi emziren anneler için daha makul bir uygulamadır.

Anne kilo vermek için, günlük besin alımına özel bir kısıtlama getirmeden haftada en az üç gün spor yapabilir. Gerekirse bu egzersiz saatleri ve sıklığı arttırılabilir. Emzirme döneminde annelerin 1800 kalori almaları tercih edilir. Bunun altındaki kalori alımlarında anne kendisini  halsiz ve hasta hisseder. Anne sütü üretimi olumsuz yönde etkilenir. Yoğun spor yapan annenin, bir günde 1800 kaloriden daha az enerji alarak daha hızlı kilo vermesi mümkündür. Ancak bu durum sağlıklı değildir.  Düzenli olarak egzersiz yapan anneler için bu değer 2200 kalori bile olabilir.

Annenin diyetindeki değişiklikler, anne sütünün miktarını çok etkilemez. Ancak sütün besin bileşimini özellikle de mikro-besin düzeylerini etkiler.  Yapılan çalışmalar,  anne beslenmesinin oldukça yetersiz ve dengesiz olduğu durumlarda bile, bu anneler tarafından üretilen sütün makro-besin bileşiminin, oldukça sabit kalabildiğini göstermiştir. Bu durumda anne sütünün yağ asit bileşimi etkilense de, toplam yağ miktarı yine de sabit tutulmaktadır.  Bu ayarlama vücut tarafından, annenin mevcut besin depoları kullanılmak suretiyle yapılır...